Wyrok skazujący, w którym orzeczono karę bezwzględnego pozbawienia wolności w konkretnym wymiarze nie oznacza, że skazany będzie musiał odbyć całość wymierzonej mu kary w zakładzie karnym. Po odbyciu połowy orzeczonej kary pozbawienia wolności skazany może bowiem starać się o warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbycia kary pozbawienia wolności.
Warunkowe przedterminowe zwolnienie z kary pozbawienia wolności- kiedy możliwe?
Przede wszystkim, skazany, który chce ubiegać się o warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbycia reszty kary pozbawienia wolności musi spełnić tzw. przesłankę formalną, czyli odbyć co najmniej połowę orzeczonej kary pozbawienia wolności.
Wyjątkiem są sprawy, w których skazany odbywa najbardziej surowe kary. W przypadku orzeczenia kary 25 lat pozbawienia wolności, o warunkowe przedterminowe zwolnienie można ubiegać się po obyciu co najmniej 15 lat kary, zaś w przypadku kary dożywotniego pozbawienia wolności po odbyciu co najmniej 30 lat kary. Ponadto, wyższy wymiar czasu wymaganego do ubiegania się o warunkowe przedterminowe zwolnienie dotyczy skazanych recydywistów oraz skazanych, wobec których wydano prawomocne postanowienie stwierdzające, że bezprawnie utrudniali wykonanie kary pozbawienia wolności.
Warunek wykonania wobec skazanego co najmniej połowy orzeczonej kary jest warunkiem formalnym, bez którego spełnienia wniosek o warunkowe przedterminowe zwolnienie nie zostanie uwzględniony. Drugim warunkiem, który należy już do oceny sądu jest przekonanie, że skazany po zwolnieniu będzie stosował się do orzeczonego środka karnego lub zabezpieczającego i przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni ponownie przestępstwa. Oceniając, czy zachodzi takie przekonanie co do skazanego, sąd bierze pod uwagę:
- Postawę skazanego;
- Właściwości i warunki osobiste skazanego;
- Okoliczności popełnienia przestępstwa;
- Zachowanie skazanego po popełnieniu przestępstwa i w czasie odbywania kary.
W tym zakresie istotne znaczenie ma opinia wystawiona przez zakład karny, w którym przebywa skazany, a także wywiad środowiskowy. Nie są to jednak jedyne i przesądzające dokumenty, które sąd bierze pod uwagę.
Procedura ubiegania się o warunkowe przedterminowe zwolnienie
Warunkowe przedterminowe zwolnienie następuje na wniosek, który może złożyć skazany, jego obrońca (np. adwokat), a także dyrektor zakładu karnego lub sądowy kurator zawodowy. We wniosku należy opisać okoliczności, które uzasadniają przekonanie, że skazany, po zwolnieniu go z reszty kary będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni ponownie przestępstwa oraz będzie się stosował do orzeczonych środków karnych lub zabezpieczających.
Wniosek o warunkowe przedterminowe zwolnienie z reszty kary pozbawienia wolności podlega opłacie sądowej w wysokości 45,00 zł.
Właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd okręgowy, w okręgu, którego znajduje się zakład karny, w którym przebywa skazany.
Posiedzenie w przedmiocie warunkowego przedterminowego zwolnienia odbywa się w zakładzie karnym. W posiedzeniu bierze udział prokurator, a mają prawo wziąć udział w posiedzeniu skazany oraz obrońca, a także inne osoby, którym służy uprawnienie do złożenia wniosku o warunkowe zwolnienie, jeżeli wniosek taki złożyły.
Co po zwolnieniu?
Uwzględnienie wniosku o warunkowe przedterminowe zwolnienie nie oznacza, że skazany został całkowicie i bezwarunkowo zwolniony z odbycia reszty kary pozbawienia wolności. Czas pozostały do odbycia kary stanowi okres próby, który jednak nie może być krótszy niż 2 lata ani dłuższy niż 5 lat. W tym okresie warunkowe przedterminowe zwolnienie może zostać odwołane, czego skutkiem będzie powrót skazanego do zakładu karnego w celu odbycia kary w wymiarze, z której został zwolniony.
Odwołanie następuje obligatoryjnie (czyli obowiązkowo), jeżeli zwolniony w okresie próby popełnił przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania oraz w sytuacji gdy skazany za przestępstwo popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkujących wspólnie ze sprawcą, w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, ponownie używając przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkujących wspólnie ze sprawcą.
Ponadto, sąd penitencjarny może odwołać warunkowe zwolnienie, jeżeli zwolniony w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności popełnił inne przestępstwo lub została orzeczona kara grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności z zawieszeniem jej wykonania albo gdy skazany uchyla się od dozoru, wykonania nałożonych obowiązków lub orzeczonych środków karnych, przepadku lub środków kompensacyjnych.
Jeśli potrzebujesz pomocy adwokata z zakresu prawa karnego, w tym prawa karnego wykonawczego zapraszam do kontaktu w Kancelarii przy ul. Moniuszki 20 w Tarnobrzegu oraz pod numerem telefonu 668 001 003.